Blog

687-dniowy spacer po „Czerwonej planecie”

29d803b0b1bb064406a5f03e484963e7c9924248-7916633

W czwartek (30
lipca br.) o godzinie 13:50 czasu polskiego z Przylądka Canaveral na Florydzie wystartował na „Czerwoną planetę” kolejny duży łazik marsjański
amerykańskiej agencji kosmicznej NASA.  Nazywa się Perseverance  (Wytrwałość). Zgodnie z planem ma wylądować 18 lutego 2021 roku. Swoje zadanie ma wykonywać przez przynajmniej
jeden rok marsjański (około 687 dni ziemskich).

d9142c4aa07dd00ae2ba1aab8c805d3295cae5d6-2850717

Zadaniem Perseverance  jest poszukiwanie na Marsie oznak życia.
Przeprowadzone badania mają zidentyfikować zdolność środowiska do podtrzymania
życia drobnoustrojów, zebranie próbek skał i marsjańskiej gleby oraz
sprawdzenie możliwości produkowania tlenu z marsjańskiej atmosfery, bogatej w
dwutlenek węgla (96%). Łazik będzie monitorował pogodę i badał pył w atmosferze
Marsa – jest to ważne dla zrozumienia codziennych i sezonowych zmian na powierzchni
i pomoże przyszłym odkrywcom „Czerwonej planety” w lepszym przewidywaniu
marsjańskiej pogody.  

7a9f7c8097771206203c39120f05bb40a9ade4c4-7736131

Projekt Perseverance  to rozwinięcie projektu inżynieryjnego łazika
marsjańskiego Curiosity. System mobilności dalekiego zasięgu
Perseverance  pozwala mu na podróżowanie po powierzchni Marsa na
odległość od 3 do 12 mil (5 do 20 kilometrów). Łazik ma nową, bardziej
wydajną konstrukcję kół, po raz pierwszy wyposażono go w wiertło do
rdzeniowania próbek marsjańskich skał i gleby. Łazik będzie zbierał i
przechowywał próbki tak, by mogły być przewiezione na Ziemię przez kolejną misję
NASA.

Amerykańska agencja kosmiczna chce przy okazji także
przetestować technologie dla przyszłej bezzałogowej i załogowej eksploracji
Marsa. “Łazik wykona eksperyment polegający na próbie wyprodukowania tlenu
z dwutlenku węgla, którego na tej planecie jest bardzo dużo, a byłby niezbędny
do życia dla astronautów. Tego typu technologia byłaby rewolucyjna dla
przyszłej obecności ludzi na Marsie” – powiedziała dr Natalia Zalewska geolog planetarny z Centrum
Badań Kosmicznych PAN, cytowana przez portal wirtualnemedia.pl.

27d8cbafbffc849890ca0d755c104cb7c3fb8448-5514504

Łazik wyląduje w kraterze Jezero. Miejsce
to wybrano po pięciu latach badań i analiz, spośród 60 potencjalnych
możliwości. Jak podaje portal „Urania, postępy astronomii” krater położony
jest na zachodniej krawędzi Isdis Planitia – basenu uderzeniowego na północ od
marsjańskiego równika. Krater liczący 45 km średnicy krater – niegdyś miejsce z
płynącą rzeką – mógł zachować w skałach cząsteczki organiczne i inne ślady
dawnego życia na planecie. To bogaty geologicznie teren, z formacjami terenu sięgającymi
3,6 mld lat wstecz. „Jezero oferuje wiele obiecujących miejsc dla zbierania
próbek. Naukowcy policzyli tam co najmniej 5 różnych rodzajów skał, które
będzie mógł badać łazik. Minerały zgromadzone w kraterze, będą mogły pochodzić
zarówno z wewnątrz jak i z zewnątrz krateru, przeniesione przez pradawną rzekę”
– czytamy na portalu „Urania”.

Perseverance  wyposażony jest w  siedem
instrumentów do prowadzenia badań naukowych i technologicznych dotyczących
eksploracji Marsa:

– Mastcam-Z ,
zaawansowany system kamer z możliwością obrazowania panoramicznego i
stereoskopowego oraz możliwością wykonywania zbliżeń. Instrument określi
również skłąd minaralny powierzchni Marsa i pomoże w operacjach łazika

– SuperCam,
instrument, który może zapewnić obrazowanie, analizę składu chemicznego i
mineralnego próbek. Instrument będzie również w stanie wykryć na odległość
obecność związków organicznych w skałach i regolicie

– Planetarny
instrument do litochemii rentgenowskiej (PIXL)
, rentgenowski
fluorescencyjny spektrometr, który będzie również zawierał urządzenie do
określania składu pierwiastkowego powierzchni  Marsa. PIXL zapewni możliwość  bardziej szczegółowego wykrywanie i analizy
pierwiastków chemicznych, niż kiedykolwiek wcześniej. 

101bd967bfeecc6762945a35033d458d5f5032ba-8952573

Skanowanie
środowisk nadających się do zamieszkania wykorzystujących efekt  Ramana i luminescencję dla związków
organicznych i chemicznych (SHERLOC)
, spektrometr umożliwiający
obrazowanie w precyzyjnej skali i wykorzystujący laser ultrafioletowy (UV) do
określania mineralogii w dokładnej  skali
i wykrywania związków organicznych. SHERLOC będzie pierwszym spektrometrem
Ramana UV, który poleci na powierzchnię Marsa i zapewni pomiary uzupełniające
do innych danych, dostarczonych przez pozostałe instrumenty łazika. SHERLOC
zawiera kolorową kamerę o wysokiej rozdzielczości do mikroskopowego obrazowania
powierzchni Marsa. 

– Mars Oxygen
ISRU Experiment (MOXIE)
 , badanie technologii umożliwiającej
wytwarzanie tlenu z dwutlenku węgla
znajdującego się w marsjańskiej atmosferze. 

– Analizator
dynamiki środowiska Marsa (MEDA)
, zestaw czujników, które
zapewnią pomiary temperatury, prędkości i kierunku wiatru, ciśnienia,
wilgotności względnej oraz wielkości i kształtu pyłu marsjańskiego. 

– Radar Imager
for Mars ‘Subsurface Experiment (RIMFAX)
 , radarowy
przetwornik obrazu podczerwieni, umożliwiający penetrację stref
podpowierzchniowych z centymetrową rozdzielczością

a4c0c6a8259c11f972b535f32031632dc4482d32-4974444

Zwycięskie
imię dla pojazdu – jak podaje portal „Urania, postępy astronomii” – zaproponował
Alexander Mather, uczeń siódmej klasy z Burke w stanie Wirginia. Nazwę wybrano w kilkuetapowym konkursie, ja który wpłynęło ponad
28 000 propozycji. Perseverance to już piąty łazik nazwany w wyniku konkursu
dla uczniów amerykańskich szkół. Tradycja zaczęła się w 1997 roku przy okazji
misji Sojourner. Kolejne łaziki Spirit, Opportunity i Curiosity były również
nazywane przez dzieci.

Budowa Perseverance  trwała około 8 lat i kosztowała 2,5 mld dolarów

(raj)

Żródło: https://mars.nasa.gov/mars2020/