Kiedy letnie słońce chowa się wreszcie za horyzontem, a niebo nad Szczecinem powoli przybiera granatową barwę nocy, otwiera się przed nami brama do świata, który istnieje od miliardów lat — i czeka cierpliwie, aż go odkryjemy.

Zapraszamy na wyjątkowy pokaz na żywo, podczas którego wspólnie wyruszymy w podróż po letnim niebie — niezwykle widowiskowym i obfitującym w rozliczne zjawiska astronomiczne.

Letnie niebo w pełnej krasie

Lato to pora roku, gdy kopuła nieba rozbłyska całą gamą bardzo charakterystycznych gwiazd. Centralnym punktem wieczorów jest Trójkąt Letni — jeden z najbardziej rozpoznawalnych asteryzmów, tworzony przez trzy jaśniejące gwiazdy należące do trzech różnych gwiazdozbiorów: Wegę z Lutni, Deneba z Łabędzia i Altaira z Orła. To one dominują nad głowami obserwatorów przez całą noc, jak latarnie zawieszone na środku nieba. Lato to również czas, gdy na naszym nieboskłonie króluje Skorpion, choć z szerokości Szczecina widoczny nisko nad południowym horyzontem i zdradza swoją obecność charakterystycznym łukiem gwiazd z czerwonawym Antaresem w sercu — gwiazdą tak wielką, że gdyby znalazła się w centrum naszego Układu Słonecznego, pochłonęłaby orbitę Ziemi.

30 czerwca — Międzynarodowy Dzień Planetoid

Nasz pokaz odbywa się w szczególnym czasie. 30 czerwca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Planetoid, ustanowiony w rocznicę katastrofy tunguskiej z 1908 roku — najbardziej dotkliwego zderzenia Ziemi z obiektem kosmicznym w najnowszej historii. Tego dnia na Syberii obiekt kosmiczny — planetoida lub kometa — spowodował zniszczenie tajgi na obszarze o średnicy kilkudziesięciu kilometrów. Asteroid Day został ustanowiony w 2014 roku między innymi przez dr. Briana Maya — astrofizyka i gitarzystę zespołu Queen — oraz astronautę Rusty’ego Schweickarta. W grudniu 2016 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ oficjalnie ustanowiło ten dzień świętem poświęconym zwiększeniu świadomości społeczeństw o potencjalnym zagrożeniu ze strony planetoid i konieczności badań tych obiektów.

Asteroidy z polskim adresem

W rozległym pasie planetoid między Marsem a Jowiszem krążą dwa obiekty, które mają wyjątkowy związek z Polską — i ze Szczecinem w szczególności.

Asteroida (352214) Szczecin to ciało niebieskie odkryte przez uczniów szczecińskiego XIII Liceum Ogólnokształcącego. Obiekt ten został zaobserwowany już w 2003 roku i jest drugą planetoidą odnalezioną przez uczniów XIII LO w Szczecinie pracujących pod kierunkiem Tomasza Skowrona – nauczyciela fizyki, specjalisty ds. astronomii w Wolszczan Planetarium oraz prelegenta naszego pokazu.

Asteroida (805997) Wolszczan to z kolei hołd złożony jednemu z najwybitniejszych polskich astronomów. Aleksander Wolszczan to odkrywca pierwszych planet pozasłonecznych — w 1992 roku odkrył planety krążące wokół pulsara PSR B1257+12 przy pomocy radioteleskopu w Obserwatorium Arecibo. Profesor Wolszczan jest również patronem naszego planetarium, co świadczy jednoznacznie o tym, że we Wszechświecie nie ma przypadków, a każdy kosmiczny ewenement jest naturalnym następstwem ciągu zdarzeń.

Dwie asteroidy — jedna z imieniem naszego miasta, druga upamiętniająca polskiego odkrywcę pierwszych egzoplanet w historii astronomii. To doskonały powód, by w gorącą letnią noc spojrzeć w górę i poczuć, że kosmos jest nam bliższy, niż myślimy.

Lato to najlepszy czas w roku, by samodzielnie spróbować swoich sił jako obserwator nieba. Noce są ciepłe — nie trzeba się owijać w koce ani walczyć z mrozem — a Trójkąt Letni i Droga Mleczna są na tyle wyraziste, że rozpoznasz je gołym okiem, nawet jeśli nigdy wcześniej nie patrzyłeś świadomie na gwiazdy. Wystarczy tylko, z dala od miejskich latarni, położyć się na trawie i dać oczom kilkanaście minut na przyzwyczajenie się do ciemności — a niebo odwdzięczy się widokiem, którego nie da żaden ekran. Niebo latem jest dosłownie na wyciągnięcie ręki — trzeba tylko wyjść i spojrzeć.

Do zobaczenia pod gwiazdami — i między asteroidami.

Terminy spotkań:

  • 4 lipca (sobota) godz. 16:30
  • 5 lipca (niedziela) godz. 16:30