Blog

To nie człowiek wymyślił koło zębate

Długo uważano, że mechanizm przekładni wykorzystujący koła zębate to wynalazek człowieka. Naukowcy z University of Cambridge dowiedli jednak, że mechanizm zazębiających się trybików powstał w procesie ewolucji znacznie wcześniej.

Zachodzące na siebie koła zębate w żywym organizmie odkryto w wyniku analizy anatomicznej młodego pluskwiaka z gatunku Issus coleoptratus, którego można spotkać skaczącego po roślinach w ogrodach całej Europy. Wykonane szybką kamerą nagrania wykazały, że w stawach tylnych odnóży Issus znajduje się mechanizm obracający się jak mechaniczne koło zębate, który synchronizuje odnóża owada, gdy szykuje się on do skoku.

issidae_-_issus_coleoptratus-wiki
Biologiczne „zębatki” są bardzo podobne do tych, które można znaleźć w każdym rowerze i we wnętrzu skrzyni biegów samochodu. Tworzą je paski o długości ok. 400 mikrometrów wyposażone w 10-12 zębów, przy czym ich liczba w przeciwległych paskach jest identyczna, co daje przełożenie 1:1. Dzięki temu mechanizmowi przygotowujący się do skoku owad może synchronizować swoje odnóża.
Zęby z obu odnóży zaczepiają się o siebie, zapewniając niemal idealne zgranie ich ruchu. Akademicy podkreślają, że nawet drobne rozbieżności w zakresie synchronizacji prędkości nóg w punkcie napędowym mogłyby się źle skończyć – owad wpadłby w niekontrolowany korkociąg, bo przed spasowaniem zębów jedno z odnóży częściowo by się wyprostowało
Jak twierdzą naukowcy z Cambridge Issus jest pierwszym przykładem naturalnego mechanizmu zębatego występującego w strukturze biologicznej.
Wyniki swoich obserwacji opublikowali w czasopiśmie „Science”.

logo

(raj)